hüznüGülzari

← Hüsnü Gülzari Efendi (Ks)

AY

Hüsn-i Gülzari, aslen Çorum'un Alaca ilçesine bağlı Manişar (Akçaköy) köyünde ticaret ve hayvancılık yapan bir ailedendir. Dedesi Ali Efendi (ö. 1916),

babaannesi ise Elif Hanım (6.

1913)'dır.29 Ali Efendi hayvanlarını

otlatmak için Müdü (Bağcılı) köyüne gelmiş ve bölgeyi hayvancılık yapmak için uygun gördüğü için buraya yerleşmiştir. Mensup olduğu ailenin dînî hassasiyetleri doğal olarak Gülzari'nin de hayatına

yansımıştır. Babasının talebiyle iyi bir medrese eğitimi alan Gülzári, tasavvufa yönelmiş ve çocuklarını da bu tasavvufi ortam içerisinde

yetiştirmiştir.

Hüsn-i Gülzări medrese tahsili

sonrası camilerde hatip olarak görev yapmaya başladı. Fıkıh ilmini çok iyi bilirdi. Etkili bir hatipti. Uzun yıllar

medreselerde ders.

kitabı olarak da okutulan ve Anadolu. halkının elinden düşürmediği Yazıcıoğlu Mehmet

Çelebi (6: 855/1451)'nin

"Muhammediye" ve Yazıcıoğlu

Ahmed Bican(o:

870/1466)'ın "Ahmediye" (Enväru'l-Åşıkin) adlı eserlerini kendisi sürekli okur ve Eyyüp Fatih Şağban, İpek Yolu, Göksu Ofset, İstanbul 2002, s. 17; Şağban, Gülzan

Hüsnüya, s. 18.

15

hatiplik yaptığı camilerde halka. anlatırdı. Bu eserleri okuduğunda manevi feyiz aldığını

belirterek herkesin okuması gerektiğini söylerdi. 52 Kırıkkale ilinin Hüseyin Beyobası'nda yaşayan Seyyit Hasan Necati

Efendi'nin

alim bir zat olduğunu duyan Gülzárí

Müdü Köyü Cami'sinde hatip olarak

görev

yaparken Hasan Efendi'yi ziyaret

etmek ve tanımak ister. Maneviyatta aldığı bir emirle Haydar Pehlivan, Koca Halil ve birkaç arkadaşıyla birlikte Kırıkkale'nin Delice İlçesi'nin Sarıkaya Köyü'ne irşat için

gelen Seyyit Hasan Necati Efendi'yi

ziyarete

gider.

Yolculuk esnasında Gülzarînin

arkadaşları sen älimsin, sen intisap

edersen biz

de seninle birlikte intisap ederiz,

derler. Sarıkaya köyüne vardıklarında Hasan Efendi'yi ziyaret ederler. Öğle ezanı okunur ve oradaki cemaat camiye giderler.

Hüsn-i Gülzári

şeyhin kerametinin olup olmadığını

düşünerek oradan ayrılmaz. Bu sırada

Hasan Necati

Efendi: "Oğul, keramet göreceğim.

diye namazdan, cemaatten

kalacaksın. Çalış,

kerametin kendinden olsun. Haydi,

şimdi birlikte camiye gidelim" der. Bu

olaydan ve

Hasan Efendi'nin halinden etkilenip

utanan Hüsn-i Gülzári, camiden

çıktıklarında

arkadaşları ile birlikte Seyyit Hasan

Necati Efendi'ye gönlünde hiçbir

tereddüt

kalmadan intisap eder. Önce

medrese eğitimi

alan Gülzári, bu eğitim kendini

yeterince tatmin etmediği için Seyyit Hasan Necati nin zikir halkasına girip O'nun irşad ve terbiyesine teslim olmuştur. İlim ehli

olan Gülzări

tasavvufa olan isti'dadı ile birlikte

Sülük yolunda on iki esma ile meşgul

olmuş, hayli

zaman ibādāt, riyázát ve mücahede

ile vaktini geçirmiş, şeyhine karşı

muhabbeti ve

teslimiyetiyle birlikte şeyhinin

muhabbetini kazanmıştır.

Seyyit Hasan Necati Efendi'den irşad icazeti alan ilk isim Mehmet Aslıyüce Efendi (ö. 1343/1926)'dir. Mehmet

Efendi 1861 yılında günümüz

itibariyle

Kırıkkale'nin Delice ilçesine bağlı

Büyük Yağlı Kasabası'nda doğmuştur.

Asılları

Türkmendir. Zühtü Efendi, Kırşehir'in

Himmetuşağı Köyü'nden Büyük Yağlı Kasabası'na göç eden Himmetoğulları ailesine mensuptur. Babasının ismi Mustafa

Efendi'dir. İyi bir medrese eğitimi

aldığı ve hafız olduğu bildirilmiştir.

Kendisi gibi

älim olan Yusuf Efendi ile birlikte otuz

sene Büyük Yağlı Kasabası'nda hem

Kur'ân

hem de tekke hizmeti vermişlerdir.

Mehmet Efendi'nin yaşı itibariyle iri

yanı heybetli esmer bir zat olduğu ve

Hüsni

Gülzári ile aralarında deruni bir

muhabbetle birbirlerini zaman zaman

ziyaret ettikleri

nakledilir. Vefatına yakın dönemde

Mehmet Efendi dervişiyleriyle Hüsn-i

Gülzari'yi

ziyaret etmiş. Bu ziyarette Gülzārīnin

oğlu Kadir Efendi heybetli ve

muhabbetli

gördüğü Mehmet Efendi'ye hürmet

ve muhabbetle yönelmiş ve hizmet

etmiştir. Bu

durum üzerine Mehmet Efendi şöyle

demiştir. "Oğlum Kadir, Allah'ın aşkı

kimini

şişirir, kimini pişirir. Beni şişirdi babanı

da pişirdi. Sen yönünü babana dön,

ben de

dervişlerimi babana teslim etmeye

geldim. Benim vaktim yakındır," dediği

nakledilmektedir.

Çok kısa bir zaman sonra Mehmet

Efendi hastalanır ve Hüsn-i

Gülzari'nin

Mehmet Efendi'yi ziyaretinde zikir

meclisi kurulur ve Hak esmasına

gelindiğinde

Mehmet Efendi vefat eder.

Nakledildiğine göre Hasan Necatî

Efendi ve Hüsn-i Gülzari

yıkama ve defin işlerini birlikte

yapmışlar ve Mehmet Efendi 1926

yılında Büyük Yağlı

Kasabası'na defnedilmiştir.

Şeyhinden önce vefat eden Mehmet

Efendi yerine halife

bırakmamıştır.

Mehmet Zühdi Efendi'nin vefatından

sonra Gülzári ye hilafet makamına

geldiği

ve vazifelendirileceği söylendiğinde "şeyhim beni kanatsız uçuracak" diyerek ağladığı nakledilir. Kanaatimizce bu tavır

Gülzari'nin hilafet makamının

ağırlığını bildiğinin

işaretidir.

Hüsn-i Gülzári 1930 yılında Seyyit

Hasan Necati Efendi'den irşad icazeti

almıştır.68 İcazet almasıyla birlikte

irşad faaliyetlerine başlamış ve bu

devir Imam

Hüseyin devri olacak diyerek

tekkesini yıkıp oda şeklinde tekrar

yaptırmıştır. Sungurlu Delice

yol güzergahı üzerinde bulunan

köy odasında hem yolculara hizmet

vermiş hem

de irşad faaliyetlerini devam

ettirmiştir.

Imamlık vazifesini çok seven Gülzárí

bu vazife karşılığında ücret talep

etmediği

gibi caminin masraf ve giderlerini

de karşıladığı nakledilir. Sakin yapılı,

yumuşak huylu

ve yardım sever olduğu için herkes

tarafından sevilirmiş. Kur'ân okuyuşu,

dinleyenlere

tesir edermiş. Çoğu zaman

namazlardan sonra Şürä suresinin

son ayetlerini okurmuş.

Hüsn-i Gülzārīnin yaşadığı çevrede sevilen, ilmine itibar edilen, güvenilen, inanılan ve hükmüne razı olunan bir insan olarak toplumsal barış ve

huzurun

sağlanmasında önemli bir yere sahip.

olduğu ve aynı zamanda ihtiyaç

sahiplerinin de

müracaat ettiği bir mekân olarak

oluşturduğu evinin büyük bir

odasında, ihtiyaç

sahiplerinin maddi ve

manevi ihtiyaçlarını gördüğü

nakledilmektedir.

Hüsn-i Gülzari'nin odası hem

konaklama hem zikir hem de sohbet

için

kullanılırmış. Evine çok sık misafir

gelir ve gelen misafirleri en iyi şekilde

ağırlamaya

çalışırmış ve bu odadaki berekete

gelenler şahit olurlarmış. Ortaya bir

miktar yemek

gelir ve odasında hizmet eden

Süleyman Efendi (Sülük Dede) acaba

bu yemek

misafirlere yetecek mi diye

düşünmesine rağmen, yemekler yenir

ve doyulurmuş.

Gülzári, bazen oğlum Süleyman yemeğin suyunu çok koyun dediğinde

Süleyman

Efendi çok sayıda misafirin geleceğini anlarmış ve düşündüğü gibi olurmuş.

Seyyid Hasan Necati Efendi

yaşadıkları dönemin tarikatlar

açısından sıkıntılı bir

dönem olduğunu söyleyerek,

Gülzari'yi uyarmış ve O'na şu

tavsiyede bulunmuştur.

"Oğlum biz ders isteyenlerin

isti'datına bakardık, kabul edilirlerse

de genellikle bir gün

sonra tarikat dersi verirdik. Şimdi

Cumhuriyet dönemindeyiz ve sen

ders isteyen

herkese ders ver. İki kişi gelse de

birine ders verip diğerine vermesen

seni şikayet

edebilir."

Yaşadığı dönem dini hayatın

yaşanması konusunda zor bir dönem

olsa da

Gülzări asla pes etmez ve her daim.

irşad faaliyetlerine devam eder. Gülzari'nin amcasının torunu Bahri Tanrıkol ilk Kur'ân ve tecvit eğitimini köyün

derelerinde ve

bahçelerinde çok zor şartlar

içerisinde Hüsn-i Gülzárí den aldığını

dile getirmiştir.

Hüsn-i Gülzari torunları olan

Hacı Efendi ve Necati Efendi'nin

düğünlerinde

katılım çok fazla olduğu için çevre

köylere

de misafirler dağıtılmış,

tarlalarda ve köyün

tepelik bölümlerinde de zikir halkaları

kurulmuştur. Düğün bile olsa icra

ettiği

periyodik zikir halkasını da ihmal

etmemiştir. Hüsn-i Gülzări her ne

kadar baskı ve

durmamıştır.

Netice itibariyle, hayatını Kur'ân ve

İrşad hizmetine adamış olan Hüsn-i

Gülzári

bir taraftan yokluk ve hayatın

zorluklarına, diğer taraftan da devletin

baskı ve

sıkıştırmalarına maruz kalmıştır. Ancak her dönemde say ve gayretiyle çevresine ve tüm

insanlara İslam'ı anlatmaya ve

insanları irşada çalışmıştır



Hüsnü Gülzârî Hazretleri.html Hüsnü Gülzârî Hazretleri (Hüsnü Gülzâr), Uşşâkıyye tarikatının silsilesinde özellikle Balkanlar ve Trakya hattında irşat faaliyetlerini sürdürmüş, Necati Dede ve Hüseyin Kanber Hazretleri ile aynı manevi kaynaktan beslenmiş, 20. yüzyılın müstesna gönül erlerinden biridir. 1. Kökeni ve "Gülzârî" Nisbesi Hüsnü Efendi, aslen Batı Trakya (Gümülcine) kökenlidir. "Gülzârî" lakabı, tasavvufi terminolojide "gül bahçesine ait olan" anlamına gelir. Bu nisbe, onun hem mürşidinin manevi bahçesinde yetişmiş bir gül olduğunu hem de etrafına yaydığı güzel ahlak ve manevi kokuyu simgeler. 2. Manevi İntisabı ve Eğitimi Genç yaşlarından itibaren ilahi aşkın ateşiyle yanan Hüsnü Efendi, Uşşâkî silsilesinin büyük mürşidlerine intisap etmiştir. Hizmet ve Sadakat: Dergâhta uzun yıllar en alt kademeden başlayarak hizmet etmiş, mürşidinin her emrini baş tacı ederek seyr-i sülûkunu (manevi eğitimini) tamamlamıştır. İcazeti: Manevi kemalata erdikten sonra kendisine verilen irşad izniyle, çevresindeki insanlara Allah yolunu ve Resulullah sevgisini anlatmaya başlamıştır. 3. İrşat Üslubu ve Kişiliği Hüsnü Gülzârî Hazretleri, kelimenin tam anlamıyla bir "edep ve haya" abidesiydi. Sessiz İrşat: O, sadece konuşarak değil, "hal diliyle" irşat ederdi. Yanında bulunanlar, onun sadece sükûtundan ve vakarından bile manevi feyz alırlardı. Şefkat ve Merhamet: Talebelerine karşı bir babadan daha şefkatli davranır, onların hem dünyevi hem de manevi sıkıntılarıyla bizzat ilgilenirdi. İhlas: Yaptığı her işi sadece Allah rızası için yapar, gösterişten ve şöhretten şiddetle kaçınırdı. 4. Uşşâkîlik Yolundaki Yeri Uşşâkîliğin Balkanlar ve Anadolu arasındaki o kopmaz bağını temsil eden zatlardandır. Özellikle Gümülcine ve çevresinden Türkiye'ye göç eden muhacir kardeşlerimizin manevi olarak ayakta kalmasında, geleneksel Uşşâkî adabının korunmasında büyük emeği vardır. 5. Vefatı ve Manevi Mirası Hüsnü Gülzârî Hazretleri, ömrünü zikir ve şükürle tamamlayarak bekâ alemine irtihal etmiştir. Kabri şerifi, sevenleri tarafından hürmetle ziyaret edilmektedir. O, arkasında mal mülk değil; "ölmeden önce ölünüz" sırrına ermiş dervişler ve sönmeyen bir aşk meşalesi bırakmıştır.