Muhammed İzzettin

Muhammed İzzettin Hazretleri (Şeyh Muhammed İzzettin el-Hizânî), özellikle Anadolu’nun doğusunda, Bitlis ve çevresinde yetişmiş, Nakşibendî ve Halidî silsilesinin en mümtaz rükünlerinden biridir. Hayatı, ilim ve tasavvufun meczedildiği, medrese ile tekkenin birleştiği bir vakar tablosudur. 1. Soyu ve Doğumu Muhammed İzzettin Hazretleri, köklü bir ilim ailesine mensuptur. Bitlis'in Hizan ilçesinde doğmuştur. Soyu, bölgenin büyük mürşidlerinden olan ve "Gavs-ı Hizânî" lakabıyla bilinen Seyyid Sıbgatullah Arvâsî hazretlerine dayanır. Ailesi, asırlardır İslam'a hizmet eden, bölgenin manevi lokomotifi olan Arvâsî ve Hizânî hanedanlarından gelmektedir. 2. İlmî Tahsili ve Yetişmesi Gençlik yıllarında bölgenin en saygın medreselerinde ders görmüştür. Sarf, nahiv, mantık, belağat gibi alet ilimlerinin yanı sıra tefsir, hadis ve fıkıh gibi ali ilimlerde icazet almıştır. Sadece teorik bilgilerle yetinmemiş, manevi bir susuzlukla tasavvuf yoluna yönelmiştir. Manevi eğitimini babası veya aile büyükleri olan dönemin büyük kutuplarının yanında tamamlamış, "Seyr-i Sülûk" denilen manevi yolculuğunu bitirerek irşad icazeti almıştır. 3. İrşad Metodu ve Hizmetleri Muhammed İzzettin Hazretleri, Nakşibendî-Hâlidî yolunun esaslarını titizlikle uygulamıştır. Onun irşadında şu üç unsur öne çıkar: İstikamet: Şeriatın zahiri hükümlerine harfiyen uymayı, tarikatın ilk şartı saymıştır. Halkla İç İçe Olmak: Sadece dergâhta oturmamış, köyleri ve şehirleri gezerek halkın dini sorunlarıyla ilgilenmiş, bölgedeki aşiretler arasındaki husumetleri barışla sonuçlandırmıştır. İlim Talebeliği: Medrese eğitimine çok önem vermiş, dergâhının yanından medreseyi asla eksik etmemiştir. Birçok âlim yetiştirerek onların Anadolu'nun dört bir yanına dağılmasını sağlamıştır. 4. Manevi Şahsiyeti ve Vasıfları Kaynaklarda Muhammed İzzettin Hazretleri; az yiyen, az uyuyan, vaktinin çoğunu tefekkür ve zikirle geçiren bir zat olarak tarif edilir. Etrafındakilere karşı son derece mütevazı olmasına rağmen, İslam'ın izzeti söz konusu olduğunda tavizsiz bir duruş sergilediği belirtilir. Onun meclisinde bulunanların, konuşmasa dahi sadece halinden (inkısar ve edep) etkilendiği rivayet edilir. 5. Vefatı ve Mirası Hayatını İslam'ın doğru anlaşılmasına ve yaşanmasına adayan Muhammed İzzettin Hazretleri, vefatından sonra arkasında binlerce mürid ve onlarca halife bırakmıştır. Kabri, Bitlis/Hizan bölgesinde bulunmaktadır ve halen bir huzur durağı olarak ziyaret edilmektedir. Hizan silsilesi, bugün de Anadolu ve Ortadoğu'da onun bıraktığı edep ve erkân üzerine devam etmektedir. Özellikle Doğu Anadolu'daki tasavvufi canlılığın temel taşlarından biridir.