Muhammed Taceddin

Muhammed Taceddin.html Muhammed Tâceddin Hazretleri (Şeyh Muhammed Tâceddin el-Kürdî / el-Hizânî), 19. yüzyılın sonu ve 20. yüzyılın başında yaşamış, Nakşibendî-Hâlidî silsilesinin Anadolu ve Orta Doğu’daki en etkili temsilcilerinden biridir. Özellikle Bitlis/Hizan bölgesinden yayılan manevi nurun en güçlü halkalarından biri olarak kabul edilir. 1. Soyu ve Ailesi Muhammed Tâceddin Hazretleri, ilim ve tasavvuf dünyasında çok yüksek bir makama sahip olan Arvâsî ve Hizânî ailesine mensuptur. "Gavs-ı Hizânî" lakabıyla tanınan büyük veli Seyyid Sıbgatullah Arvâsî hazretlerinin torunudur. Babası ise yine büyük bir mürşid olan Şeyh Celâleddin hazretleridir. Bu asil soy, onun hem genetik hem de manevi olarak çok güçlü bir birikimle yetişmesini sağlamıştır. 2. İlmî Tahsili ve Yetişmesi Doğu Anadolu’nun medrese geleneğinin en yoğun olduğu dönemde yetişmiştir. Zahiri İlimler: Sarf, nahiv, mantık, beyan ve bediî ilimlerinin yanı sıra; tefsir, hadis ve özellikle Şâfiî fıkhı üzerine derin bir uzmanlık kazanmıştır. Tasavvufi Sülûku: Babası Şeyh Celâleddin hazretlerinin terbiyesinde yetişerek Nakşibendî yolunun inceliklerini öğrenmiştir. Genç yaşta seyr-i sülûkunu tamamlayarak irşad icazeti (insanları manen yetiştirme izni) almıştır. 3. İrşad Faaliyeti ve Coğrafi Etkisi Muhammed Tâceddin Hazretleri, irşad merkezi olarak Bitlis'in Hizan ilçesini ve çevresindeki köyleri kullanmıştır. Aşiretler Üzerindeki Etkisi: Bölgedeki aşiret yapısını manevi bir disiplin altına sokmuş, aralarındaki kavgaları sonlandırarak toplumsal barışa büyük katkı sağlamıştır. Hizmet Alanı: Sadece Bitlis ile sınırlı kalmamış; etkisi Siirt, Van, Mardin ve hatta Irak ile Suriye’nin kuzey bölgelerine kadar uzanmıştır. Manevi Metodu: O, müridlerine sadece zikir değil, aynı zamanda edep ve hizmet üzerinde durmalarını öğütlemiştir. "Dergâha hizmet, mürşide hizmetten önce gelir" düsturuyla dervişlerini topluma yararlı bireyler olarak yetiştirmiştir. 4. Şahsiyeti ve Vasıfları Kaynaklar onu son derece mütevazı, az konuşan ancak konuştuğunda hikmet saçan bir zat olarak tarif eder. Zühd ve Takva: Dünya malına hiçbir zaman tamah etmemiş, kendisine sunulan hediyeleri ihtiyaç sahiplerine dağıtmıştır. Cömertlik: Dergâhı her zaman fakirlere ve yolculara açık bir aşevi gibi hizmet vermiştir. Heybet ve Şefkat: Düşmanlarına karşı heybetli, müridlerine ve mazlumlara karşı ise bir baba şefkatiyle yaklaşmıştır. 5. Vefatı ve Türbesi Ömrünü İslam'ın yaşanmasına ve insan kalbinin imarına adayan Muhammed Tâceddin Hazretleri, 20. yüzyılın başlarında vefat etmiştir. Kabri ve türbesi, manevi bir kale gibi yükselen Bitlis/Hizan bölgesindedir. Bugün bile bölgenin en çok ziyaret edilen makamlarından biri olup, onun başlattığı ilim ve zikir halkası evlatları ve halifeleri vasıtasıyla devam etmektedir.