"Karamani Hazretleri" ismiyle anılan birden fazla önemli şahsiyet bulunmaktadır. Ancak en derin ve tasavvufi açıdan en çok merak edilen isim, Halvetiyye yolunun büyüklerinden Şeyh Muhyiddin Karamanî (Şeyh Karamani) ve bir diğer önemli zat olan Tâcüddin İbrahim Karamânî'dir. İşte bu şahsiyetlerin hayatları ve manevi mirasları hakkında derinlemesine bir inceleme: 1. Şeyh Muhyiddin Karamanî Hazretleri (Ö. 1550) Kanuni Sultan Süleyman döneminin en etkili ve aynı zamanda tartışmalı mutasavvıflarından biridir. Hayatı: Aslen Karamanlı olduğu için bu nisbe ile anılır. Halvetiyye tarikatının Gülşeniyye koluna mensuptur. Diyarbakırlı İbrahim Gülşenî hazretlerinin en gözde müritlerindendir. İlmi ve Kişiliği: Kaynaklarda ümmî (okuma yazma bilmeyen) ancak kalbi bir hikmete sahip olduğu belirtilir. İstanbul'a geldiğinde halk üzerinde büyük bir etki bırakmış, vaazları ve sohbetleri binlerce kişi tarafından takip edilmiştir. Mücadelesi: Dönemin Şeyhülislamı Ebussuud Efendi ile fikir ayrılıkları yaşamıştır. Tasavvufi yorumları ve şeriatın zahiri hükümlerine dair bazı yaklaşımları nedeniyle eleştirilmiş ve 1550 yılında bir fetva ile idam edilmiştir. Osmanlı'da görüşleri sebebiyle idam edilen "dört ünlü şeyh"ten biri olarak tarihe geçmiştir. 2. Tâcüddin İbrahim Karamânî Hazretleri (Ö. 1467) Bursa’nın manevi mimarlarından biri olarak kabul edilir. Eğitimi: Aslen Manavgatlıdır ancak tahsilini Eğirdir ve Konya'da tamamlamıştır. Lakabı **"Tacüddin"**dir. Manevi Yolculuğu: Konya’da büyük veli Abdüllatif Makdisî’ye intisap etmiş ve onun hizmetinden ayrılmamıştır. Hocası Bursa’ya yerleşince o da Bursa’ya gelmiş, hocasının vefatından sonra posta oturarak (onun yerine geçerek) irşat faaliyetlerine devam etmiştir. Kabri: Bursa’da Zeyniler semtinde, hocası Abdüllatif Makdisî’nin yanındadır. 3. Karamani Pir Ahmed Efendi (Kalburcu Şeyhi) Kütahya ve Karaman çevresinde etkili olan, halk arasında çok sevilen bir diğer önemli zattır. Porsuk Barajı Hadisesi: Kabri Kütahya Sofça köyündeydi. 1949 yılında Porsuk Barajı yapılırken türbesinin sular altında kalmaması için taşınmıştır. Sultanlarla Dostluğu: II. Selim'in şehzadeliği döneminde kendisini ziyaret edip duasını aldığı rivayet edilir. Manevi Mirasları ve Önemli Eserler Bu zatların ortak özelliği, Anadolu’nun İslamlaşması ve manevi terbiyesi için vakıflar, camiler ve tekkeler kurmuş olmalarıdır. Özellikle Karamani Piri Mehmet Paşa, hem devlet adamı hem de bir gönül eri olarak İstanbul’da kendi adına bir cami ve külliye inşa ettirmiştir.